Είναι φυσιολογικό για τα παιδιά και τους εφήβους να αισθάνονται άγχος σε
διάφορες χρονικές περιόδους και καταστάσεις. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το
άγχος που νιώθουν τα βρέφη , όταν ξεκινούν τον παιδικό σταθμό, το άγχος
αποχωρισμού. Πολλές φορές συναντούμε παιδία με stress το άγχος πριν από ένα
μεγάλο τεστ στο σχολείο, πριν από μια αιματολογική εξέτασή, πριν από μια
επίσκεψη στον γιατρό, πριν απευθυνθούν σε ένα κοινό ανθρώπων. Αλλά αν το
άγχος του παιδιού επηρεάζει την καθημερινότητα του, όπως τον ύπνο, το παιχνίδι
το φαγητό του, τη συμμετοχή στο σχολείο, χρειάζεται υποστήριξη.
Χαρακτηριστικά συμπτώματα άγχους στα παιδιά
Στην πλειοψηφία των περιπτώσεων το παιδί δεν θα μπορέσει να εκφράσει τι νιώθει
όταν έχει άγχος. Ποιες συμπεριφορές θα μπορούσαν να προβληματίσουν :
• Νιώθει οτι η καρδιά του χτυπάει δυνατά
• Ιδρώτας ή έντονο κοκκίνισμα προσώπου
• Τρόμος ή αίσθημα ζάλης ή πόνος στην κοιλιά
• Έντονο αίσθημα ψύχους ή ζέστης
• Δυσκολία στην συγκέντρωση της προσοχής ή στην ακινησία
•Αγγίζει την περιοχή των γεννητικών οργάνων (για νεαρά αγόρια)
Πώς μπορώ να βοηθήσω το παιδί μου να διαχειριστεί το άγχος στο
σπίτι;
•Αφιερώστε χρόνο καθημερινά με το παιδί σας, ακόμη και χωρίς να μιλάτε,
μπορείτε να παίξετε ένα επιτραπέζιο παιχνίδι, να παίξετε γαργαλητό,
κρυφτό, κυνηγητό, να διαβάστε ένα παραμύθι, να ζωγραφίστε, να
συζητήστε, να κάνετε πολλές αγκαλιές, να ασχοληθείτε με τις γλάστρες ή τα
κατοικίδια σας, να μαγειρέψτε, να κάνετε μια βόλτα με τα πόδια, να φάτε
μαζί ένα παγωτό. Προσοχή όμως αυτός ο χρόνος δεν μπορεί να
περιλαμβάνει οθόνες ( ηλεκτρονικά παιχνίδια, video ή μουσική σε tablet ή
υπολογιστές, παιδικές σειρές στην τηλεόραση κτλ). Ακόμα και 10 λεπτά κάθε
μέρα μπορούν να κάνουν μεγάλη διαφορά στην διαμόρφωση της
προσωπικότητας του παιδιού.
• Πείτε μπράβο στο παιδί σας και κάντε το να νιώσει καλά με τον εαυτό του.
Για παράδειγμα, «Σε ευχαριστώ που με βοηθάς , τακτοποιώντας το δωμάτιό
σου!» ή «Μπράβο που ετοιμάστηκες τόσο γρήγορα. Είμαι πολύ τυχερός που
έχω τη βοήθειά σου».
Πως μπορείτε να βοηθήστε το παιδί να διαχειριστεί το άγχος
Με ηρεμία συζητήστε μαζί του τι θα μπορούσε να κάνει για να διαχειριστεί το άγχος
και τον φόβο:
• Μπορείς να πάρεις βαθιές ανάσες και να μετρήσεις μέχρι το10.
• Σκέψου κάτι θετικό, κάτι στο οποίο είσαι καλός, κάτι ευχάριστο που μπορείς
να κάνεις αργότερα.
• Μπορείς να σκεφτείς ένα ασφαλές μέρος , όπως το υπνοδωμάτιο σου ή τον
κήπο του σπιτιού, την παιδική χαρά κ.α.
• Σταδιακή αντιμετώπιση φόβων. Δεν χρειάζεται να εκτεθεί άμεσα σε
δραστηριότητες που δημιουργούν stress, αλλά σταδιακά. (χαρακτηριστικό
παράδειγμα η σταδιακή προσαρμογή ενός νήπιου στο σχολικό περιβάλλον).
• Επαινέστε και επιβραβεύστε τη γενναία συμπεριφορά .
Υιοθετήστε έναν υγιεινό τρόπο ζωής όλη η οικογένεια
Οι υγιεινές συνήθειες τρόπου ζωής μπορούν να βοηθήσουν στη μείωση του στρες
και στην υποστήριξη μιας θετικής διάθεσης .
• Ξεκινήστε άσκηση! Ενθαρρύνετε το παιδί σας να είναι δραστήριο για
τουλάχιστον μία ώρα κάθε μέρα. Αυτή η δραστηριότητα μπορεί να
περιλαμβάνει παιχνίδι σε εξωτερικό χώρο, συμμετοχή σε αθλητική ομάδα ,
ποδηλασία ή περπάτημα μέχρι το σχολείο ή χορό στο σπίτι με την
αγαπημένη του μουσική.
• Να τρώτε όλοι μαζί και υγιεινά. Τρώτε υγιεινά γεύματα κάθε μέρα, όπως
φρούτα και λαχανικά, δημητριακά ολικής αλέσεως και τροφές πλούσιες σε
πρωτεΐνες όσο είναι δυνατόν οικογενειακά. Θυμηθείτε να τρώτε πρωινό!
• Κοιμηθείτε . Τα παιδιά σχολικής ηλικίας χρειάζονται 9 έως 12 ώρες ύπνου
κάθε βράδυ και οι έφηβοι χρειάζονται 8 έως 10 ώρες.
• Δημιουργήστε ένα οικογενειακό πλάνο ωρών έκθεσής σε οθόνες.
Καταγράψτε σαφείς οδηγίες σε πινακάκια σχετικά με τον χρόνο που μπορεί
να περνάει το παιδί μπροστά από μια οθόνη για ψυχαγωγία. Αποφύγετε
τρομακτικές ή βίαιες τηλεοπτικές εκπομπές, βιντεοπαιχνίδια και ταινίες.
Φτιάξτε ένα πρόγραμμα για όλη την οικογένεια. Ακολουθήστε ένα τακτικό
πρόγραμμα για το παιχνίδι, το γεύμα και την ώρα του ύπνου. Η ρουτίνα
βοηθά το παιδί να νιώσει μεγαλύτερη ασφάλεια
• Να είστε συνεπείς, τόσο στο οικογενειακό πρόγραμμα όσο και στις τιμωρίες
ή επιβραβεύσεις. Το παιδί νιώθει ηρεμία και ασφάλεια όταν υπάρχει σωστό
πρότυπο γονέων. Δεν γίνεται να απαγορεύουμε το junk food και οι γονείς
κρυφά να τρώνε junk food.
Πώς μπορώ να βοηθήσω το παιδί μου να διαχειριστεί το σχολικό
άγχος;
Μπορεί το σχολικό άγχος να αφορά την πρώτη επαφή με το σχολείο, αλλά και το
μάθημα, τους συμμαθητές, το φαγητό, την τουαλέτα, το διάλειμμα, τους
δασκάλους, τα τεστ, τις εξετάσεις. Μην ξεχνάτε πόσες ώρες από την ημέρα τους
βρίσκονται στο σχολείο.
Πως θα μπορούσαμε να τα βοηθήσουμε :
• Εξηγήστε στο παιδί για ποιο λόγο είναι σημαντικό να πηγαίνει στο σχολείο.
• Συζητήστε με τους δασκάλους του παιδιού σας σχετικά με το τι πρέπει να
κάνετε εάν το παιδί σας ζητήσει να γυρίσει σπίτι από το σχολείο νωρίτερα.
• Αν πιστεύετε ότι το παιδί έχει άγχος για την απόδοση του στο σχολείο,
συζητήστε μαζί του σε ποια μαθήματα του αρέσουν και πότε περνάει καλά
στο σχολείο.
• Εσείς γνωρίζετε καλύτερα τις δυνατότητες του παιδιού σας. Εάν οι στόχοι
του είναι ανέφικτοί, και δεν τα καταφέρει θα νιώσει πολύ χειρότερα για τον
εαυτό του.
• Δώστε οδηγίες πως θα μπορούσε να χειριστεί μια αγχωτική κατάσταση στο
σχολείο. Παραδείγματός χάρη , τι θα μπορούσε να κάνει μπροστά σε ένα
αιφνίδιο τεστ στην τάξη ή ακόμη και πως θα αντιμετώπιζε τον σχολικό
εκφοβισμό.
• Επιβραβεύστε την σωστή συμπεριφορά του παιδιού σας στο σχολείο. Το
να περνάτε χρόνο σαν οικογένεια είναι μια πολύ ισχυρή ανταμοιβή.
Θα πρέπει να αναζητήστε βοήθεια από έναν ειδικό όταν:
• Επηρεάζεται ο ύπνος, η διατροφή, το παιχνίδι, η καθημερινότητα του
παιδιού μόνο ή και της οικογένειας.
• Υπάρχει κάτι τραυματικό στην ζωή του παιδιού που επιδεινώνει το άγχος
όπως όπως ένας τραυματισμός, ένα διαζύγιο ή ένας θάνατος στην
οικογένεια.
• Πολλές φορές παιδιά με χρόνια νοσήματα, το άγχος τα οδηγεί σε εξάρσεις
της χρόνιας νόσου τους.
Ο παιδίατρος σας μπορεί επίσης να σας βοηθήσει να αποφασίσετε εάν η επίσκεψη
σε έναν ειδικό μπορεί να βοηθήσει. Για παράδειγμα, ένας τύπος θεραπείας που
ονομάζεται γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία μπορεί να είναι χρήσιμος για παιδιά
με άγχος.